جهت ثبت سفارش و دریافت راهنمایی با 09122399599 تماس بگیرید
انواع اتصالات گاز و کاربرد هر کدام چیست؟
در اجرای شبکههای تاسیساتی و انتقال انرژی، لولهها وظیفه حمل سیال را در مسیرهای مستقیم بر عهده دارند؛ اما هیچ پروژهای تنها از خطوط مستقیم تشکیل نشده است. برای تغییر مسیر، تغییر سایز لوله، انشعابگیری یا مسدود کردن یک خط، نیازمند قطعاتی هستیم که ساختار هندسی شبکه را شکل میدهند. این قطعات حیاتی، «اتصالات» (Fittings) نام دارند.
در علم مهندسی پایپینگ، یک قانون طلایی وجود دارد: «مقاومت کل شبکه، دقیقاً برابر با مقاومت ضعیفترین نقطه اتصال آن است». در لولهکشی آب، ضعف در اتصالات نهایتاً به یک نشتی ساده و خیس شدن دیوار منجر میشود؛ اما در شبکههای گازرسانی، کوچکترین نقص در ساختار مولکولی یک سهراهی یا زانویی، میتواند به تجمع گاز متان در فضاهای کور و بروز فجایع جبرانناپذیر ختم شود.
بسیاری از پیمانکاران و کارفرمایان، بودجههای کلانی را صرف خرید بهترین لولههای بدون درز میکنند، اما در زمان خرید اتصالات گاز، به دلیل عدم شناخت تفاوتها، متریال ارزانقیمت یا نامتناسبی را انتخاب میکنند. نتیجه این تناقض، شبکهای است که در برابر نشست ساختمان یا نوسانات فشار، به سرعت گسیخته میشود.
در این مقاله قصد داریم با رویکردی کاملاً کارگاهی و مهندسی، بررسی کنیم که اتصالات گازی چه تفاوتهای بنیادینی با اتصالات آب دارند، انواع آنها (جوشی، دندهای، الکتروفیوژن) در چه مکانهایی کاربرد داشته و برای هر بخش از پروژه، دقیقاً باید از چه قطعهای استفاده کرد تا تاییدیه سختگیرانه بازرسان سازمان نظام مهندسی بدون هیچگونه قید و شرطی صادر شود.
بیشتر بخوانید:
-
تفاوت رگولاتور گاز خانگی و صنعتی؛ کدام برای شما مناسبتر است؟
چرا اتصالات گاز با اتصالات لولهکشی آب تفاوت دارند؟
پیش از ورود به دستهبندیها، باید درک کنیم چرا نمیتوانیم از یک زانوی معمولی آب برای خط گاز استفاده کنیم. تفاوت این دو خانواده از اتصالات، در سه محور اصلی خلاصه میشود:
۱. ساختار متالورژیکی و آلیاژ
گاز شهری سیالی است که هیچگونه روانکنندگی (مانند آب) ندارد و در عوض، میتواند حاوی مقادیر ناچیزی از ترکیبات خورنده (مانند سولفید هیدروژن) باشد. اتصالات گاز معمولاً از فولاد کربنی با گریدهای مشخص (مانند ASTM A234 WPB) ساخته میشوند تا بالاترین مقاومت کششی و تحمل فشار را داشته باشند. استفاده از اتصالات چدنی (که شکننده هستند) یا اتصالات گالوانیزه (که با متان واکنش شیمیایی میدهند) در خطوط گاز مطلقاً ممنوع است.
۲. ضخامت دیواره
اتصالات گازی، درست مانند لولهها، دارای ردهبندی ضخامت (مانند رده ۴۰ یا رده ۸۰) هستند. دیواره این اتصالات باید به گونهای ماشینکاری شود که در برابر فشارهای دینامیکی گاز (پدیده سرج) و تنشهای محیطی، تغییر شکل ندهد.

۳. تلرانس ماشینکاری
گاز متان به دلیل اندازه بسیار کوچک مولکولی، از هر روزنهای نفوذ میکند. رزوه شدن (دندهکاری) در اتصالات گازی با زاویهها و عمقهای بسیار دقیقتری (استاندارد NPT) انجام میشود تا در زمان پیچ شدن، رزوهها کاملاً در هم قفل شده و مسیر فرار سیال را مسدود کنند.
دستهبندی اتصالات گاز بر اساس روش اتصال به شبکه
در پروژههای گازرسانی، اتصالات بر اساس نحوه اتصالشان به لولهها به چهار دسته اصلی تقسیم میشوند. انتخاب هر یک از این روشها مستقیماً به فشار شبکه، توکار یا روکار بودن لوله و استانداردهای طراحی بستگی دارد:
۱. اتصالات جوشی
مهمترین، ایمنترین و پرکاربردترین نوع اتصالات در خطوط انتقال گاز، اتصالات جوشی هستند. در این روش، لبههای اتصال و لوله کاملاً همتراز شده و توسط قوس الکتریکی ذوب و یکپارچه میشوند. این اتصالات خود به دو دسته تقسیم میشوند:
- جوش لببهلب (Butt Weld): لبههای این اتصالات دارای پخ (Bevel) است. لوله و اتصال روبروی هم قرار گرفته و فضای خالی V شکل بین آنها با مواد مذاب الکترود پر میشود. این روش برای تمامی سایزهای خطوط گاز شهری و صنعتی استاندارد است و در صورت اجرای صحیح، مقاومت نقطه اتصال حتی از خود لوله نیز بیشتر خواهد بود.
- جوش سوکتی (Socket Weld): در این مدل، لوله به اندازه چند میلیمتر داخل یک فرورفتگی (سوکت) در داخل اتصال میرود و سپس دور تا دور لبه خارجی آن جوشکاری میشود. این اتصالات تحمل فشار فوقالعاده بالایی دارند اما بیشتر در صنایع پتروشیمی و خطوط با سایز بسیار کوچک کاربرد دارند.
۲. اتصالات رزوهای یا دندهای
در این اتصالات، سطح داخلی یا خارجی قطعه رزوه (Threaded) شده است و بدون نیاز به دستگاه جوش، روی لوله پیچ میشود. استفاده از این اتصالات در خطوط اصلی گازرسانی (پیش از رگولاتور و در مسیرهای توکار) اکیداً ممنوع است. کاربرد اتصالات دندهای منحصراً به نقاط پایانی شبکه (مانند نصب شیرهای گازی ربعگرد) و اتصال شلنگهای گاز به دستگاههای مصرفکننده محدود میشود. این اتصالات همواره نیازمند مواد آببند (تفلون مایع یا نواری) هستند.
۳. اتصالات فلنجی
همانطور که در مقاله «فلنج گازی چیست و چه کاربردی در شبکههای تاسیساتی دارد؟» بررسی کردیم، فلنجها دیسکهای فولادی هستند که با پیچ و مهره به هم متصل میشوند. کاربرد اصلی آنها در موتورخانهها و ایستگاههای تقلیل فشار است؛ دقیقاً در نقاطی که نیاز به باز و بسته کردن مکرر تجهیزات (مانند کنتورها، رگولاتورها و شیرآلات بزرگ) برای کالیبراسیون و تعمیرات داریم.
۴. اتصالات الکتروفیوژن
این دسته منحصراً برای لولههای پلیمری (پلیاتیلن گازی) کاربرد دارند. درون این اتصالات پلاستیکی، المنتهای حرارتی تعبیه شده است که با اتصال به دستگاه مخصوص، ذوب شده و شبکهای ۱۰۰ درصد نفوذناپذیر در زیر خاک (برای شبکههای توزیع شهری و شهرکها) ایجاد میکنند.
انواع اتصالات جوشی فولادی و کاربرد هر کدام
از آنجا که بیش از ۹۰ درصد شبکههای گازرسانی داخل ساختمانها با استفاده از اتصالات جوشی لببهلب اجرا میشوند، در این بخش به تشریح کامل انواع این قطعات و رسالت هر کدام در شبکه میپردازیم:
۱. زانو گازی؛ تغییر مسیر جریان
زانوها (Gas Elbow) پرمصرفترین قطعه در پایپینگ هستند و وظیفه آنها تغییر جهت لولهکشی است. زانوهای گازی عمدتاً در دو زاویه ۹۰ درجه و ۴۵ درجه تولید میشوند. اما نکته ظریفی در انتخاب آنها وجود دارد که به «شعاع خمش» برمیگردد:
- زانوی شعاع بلند (Long Radius – LR): در این زانوها، شعاع چرخش ۱.۵ برابر قطر اسمی لوله است. این انحنای ملایم باعث میشود گاز با کمترین تلاطم (Turbulence) و حداقل افت فشار مسیر خود را تغییر دهد. در شبکههای گازرسانی، استفاده از زانوهای LR یک استاندارد الزامی است.
- زانوی شعاع کوتاه (Short Radius – SR): شعاع چرخش در این مدل دقیقاً برابر با قطر لوله است. تغییر مسیر در این زانوها بسیار تند و ناگهانی است که باعث برخورد شدید سیال به دیواره و افت فشار میشود. کاربرد آنها صرفاً محدود به فضاهای بسیار تنگی است که امکان نصب زانوی بلند وجود ندارد و استفاده از آنها در مسیرهای اصلی گاز توصیه نمیشود.
۲. سهراهی گازی؛ انشعابگیری از خط اصلی
برای توزیع گاز به طبقات یا واحدهای مختلف، نیازمند گرفتن انشعاب از رایزر اصلی هستیم. سهراهیها (Gas Tee) این وظیفه را بر عهده دارند و به دو شکل تولید میشوند:
- سهراهی مساوی (Equal Tee): هر سه دهانه این قطعه دارای قطر دقیقاً یکسانی هستند. زمانی استفاده میشود که خط انشعاب نیازی به کاهش ظرفیت و تغییر سایز نسبت به خط اصلی نداشته باشد.
- سهراهی تبدیلی (Reducing Tee): دهانه انشعاب (ناف سهراهی) سایز کوچکتری نسبت به دو دهانه اصلی (مسیر مستقیم) دارد. به عنوان مثال، در یک رایزر ۲ اینچ، برای گرفتن انشعاب ۱ اینچ برای یک واحد آپارتمانی، از این قطعه استفاده میشود تا نیازی به استفاده مجدد از قطعه «تبدیل» و افزایش تعداد سرجوشها نباشد.
۳. تبدیل گازی؛ مدیریت سایز و فشار لولهها
تغییر سایز لولهها در شبکههای گازرسانی یک امر حیاتی برای حفظ سرعت و فشار سیال (سایززنی پلکانی) است. کاهندهها یا تبدیلها (Reducer) به دو شکل هندسی متفاوت طراحی میشوند که انتخاب بین آنها نیازمند دانش سیالاتی است:
- تبدیل هممرکز (Concentric Reducer): این قطعه به شکل یک مخروط متقارن است و مرکز هر دو دهانه (بزرگ و کوچک) روی یک محور قرار دارد. این تبدیلها منحصراً برای لولهکشیهای عمودی (رایزرها) استفاده میشوند.
- تبدیل خارج از مرکز (Eccentric Reducer): در این مدل، یک سمت بدنه کاملاً صاف است و کاهش سایز تنها از یک سمت اتفاق میافتد. این طراحی یک شاهکار مهندسی برای خطوط افقی است. گاز طبیعی ممکن است حاوی ذرات ناچیز رطوبت باشد. اگر در خط افقی از تبدیل هممرکز استفاده شود، رطوبت و میعانات در قسمت پایینی تبدیل تجمع کرده (اصطلاحاً حوضچه تشکیل میشود) و باعث پوسیدگی و افت فشار میشود. اما سمت صاف تبدیل خارج از مرکز در پایین قرار میگیرد و اجازه میدهد میعانات به راحتی در طول خط حرکت کنند.
۴. کپ جوشی؛ مسدودکننده دائمی
کپ یا گپ گازی (Welded Cap)، یک قطعه نیمکره فولادی است که به انتهای لوله جوش داده میشود تا مسیر جریان را به طور کامل مسدود کند. استفاده از کپ برای کور کردن انتهای کلکتورها یا خطوطی که در آینده نیاز به توسعه ندارند، الزامی است. طراحی نیمکرهای این قطعه باعث میشود تنش ناشی از فشار گاز به طور مساوی در سطح آن پخش شده و خطر ترکخوردگی به صفر برسد. روشهای ابداعی مانند کوبیدن انتهای لوله با چکش و جوش دادن آن، یک تخلف بسیار خطرناک در کارگاههاست.
۵. سردنده گازی؛ پل ارتباطی جوش و رزوه
بسیاری از تجهیزات مانند شیرهای گازی آپارتمانها، دارای اتصالات دندهای هستند. برای اتصال این قطعات به شبکه جوشی، از قطعهای به نام سردنده (Weld Nipple) استفاده میشود. نیمی از این قطعه، لوله بدون رزوه (برای جوشکاری لببهلب به شبکه) و نیمه دیگر آن دارای رزوههای استاندارد NPT (برای پیچ شدن به شیر گازی) است. کیفیت رزوه در سردنده، تضمینکننده عدم نشت گاز در محل مصرف است.
اتصالات مانیسمان یا درزدار؛ کدام را بخریم؟
یکی از مهمترین تصمیمات در زمان خرید متریال، انتخاب میان اتصالات بدون درز (Seamless) و درزدار (Welded) است.
اتصالات مانیسمان از لولههای فولادی توپر و بدون هیچگونه خط جوشی تولید میشوند و در نتیجه، ساختار مولکولی یکپارچهای دارند. در مقابل، اتصالات درزدار از فرمدهی ورقهای فولادی و جوشکاری آنها ساخته میشوند که نقطه ضعف آنها همان خط جوش کارخانهای است.
قانون طلایی پایپینگ گاز: نوع اتصال باید دقیقاً با نوع لوله همخوانی داشته باشد یا از آن یک رده بالاتر باشد.
- اگر در شبکه توکار خود از لوله مانیسمان استفاده کردهاید، مجبور هستید از اتصالات مانیسمان استفاده کنید. ترکیب لوله بدون درز گرانقیمت با یک زانوی درزدار ارزان، یک اشتباه فاجعهبار است؛ زیرا ایمنی کل شبکه به سطح آن زانوی درزدار تنزل پیدا میکند.
- اگر شبکه روکار شما با لوله درزدار گازی (API 5L) اجرا شده است، میتوانید از اتصالات درزدار استاندارد استفاده کنید؛ هرچند استفاده از اتصالات مانیسمان در این خطوط نیز باعث ارتقای چشمگیر ضریب ایمنی خواهد شد.
۵ اشتباه مرگبار در انتخاب و اجرای اتصالات گاز

بسیاری از حوادث نشت و انفجار گاز، ریشه در خطاهای ساده کارگاهی دارند که به دلیل عدم نظارت یا تلاش برای کاهش هزینهها رخ میدهند. با بررسی این چکلیست، ایمنی پروژه خود را تضمین کنید:
۱. استفاده از اتصالات گالوانیزه در خطوط گاز
همانطور که در مقاله «آیا لوله گالوانیزه برای گازکشی ساختمان مناسب است؟» بررسی کردیم، روکش «روی» (Zinc) در اتصالات گالوانیزه، با ترکیبات گوگردی گاز متان واکنش داده و پوستهپوسته میشود. این پوستهها وارد شیرآلات و رگولاتورها شده و عملکرد آنها را مختل میکنند. استفاده از هرگونه اتصال دندهای گالوانیزه در طول شبکه (حتی برای چند سانتیمتر) مطلقاً ممنوع است.
۲. تغییر سایز حرارتی
گاهی لولهکشها به دلیل نداشتن قطعه «تبدیل جوشی»، انتهای لوله بزرگتر را با سرپیک حرارت داده و با ضربات چکش جمع میکنند تا به اندازه لوله کوچکتر درآید و سپس دور آن را جوش میدهند. این کار ساختار متالورژیکی فولاد را نابود کرده و ضخامت دیواره را به شدت نازک میکند. این نقطه در برابر اولین شوک فشاری دچار گسیختگی آنی خواهد شد.
۳. استفاده از خمیر و چسبهای غیراستاندارد در رزوهها
اتصالات دندهای در انتهای خط (مانند اتصال سردنده به شیر گاز) باید با متریال مناسب آببندی شوند. استفاده از خمیرهای لولهکشی آب (سربنج) یا کنف، برای گاز متان بیفایده و خطرناک است. گاز، مواد روغنی این خمیرها را حل کرده و نشت میکند. برای آببندی اصولی، باید از نوارهای تفلون استاندارد گازی (ضخیمتر از تفلون آب) یا مدرنتر از آن، از تفلونهای مایع بیهوازی استفاده شود که فضای بین رزوهها را قفل میکنند.
۴. عدم رعایت زاویه پخ در جوشکاری
اتصالات جوشی استاندارد در کارخانه با زاویه ۳۷.۵ درجه پخزنی میشوند. این زاویه اجازه میدهد که مواد مذاب الکترود تا ریشه اتصال نفوذ کند. اگر نصاب، لوله را با فرز برش داده و بدون ایجاد پخ مناسب، آن را به زانویی جوش دهد، جوشکاری صرفاً سطحی خواهد بود. این اتصال ظاهری زیبا دارد اما در برابر تنشهای کششی ناشی از نشست ساختمان، مقاومت صفر داشته و شکسته میشود.
۵. استفاده از اتصالات چدنی دندهای
اتصالات چدنی (Malleable Iron) با رنگ سیاه در بازار موجودند و ظاهری شبیه به اتصالات گازی دارند؛ اما چدن آلیاژی شکننده است که تحمل ارتعاشات ضربهای را ندارد. استفاده از این اتصالات در لولهکشی گاز، مخصوصاً در مناطق لرزهخیز، تخلف بارز محسوب شده و خطر شکستگی آنی را به همراه دارد.
مبحث ۱۷ مقررات ملی ساختمان درباره اتصالات گازی چه میگوید؟
قوانین سازمان نظام مهندسی در خصوص اتصالات گاز بسیار شفاف و غیرقابل تفسیر است:
- لولهکشی توکار (دفنی): شبکههایی که در داخل دیوار، کف ساختمان یا زیر خاک قرار میگیرند، در بالاترین سطح ریسک قرار دارند. بر اساس مقررات، اتصالات این بخش باید ۱۰۰ درصد از نوع فولادی جوشی (بدون درز یا درزدار با استاندارد API) باشند. استفاده از هرگونه اتصال دندهای، فلنجی یا مهرهماسوره در مسیر توکار مطلقاً ممنوع است. تمام اتصالات جوشی توکار باید پس از تست فشار، با پرایمر و نوار پلیمری عایقکاری شوند.
- لولهکشی روکار: در مسیرهای روکار که لولهها قابل رویت هستند، اولویت قطعی با اتصالات جوشی فولادی است. استفاده از اتصالات رزوهای تنها در مواردی مجاز است که امکان استفاده از دستگاه جوش وجود نداشته باشد، سایز لوله زیر ۲ اینچ باشد و حتماً از اتصالات فولادی فورجشده استفاده شود.
اهمیت همگامسازی اتصالات گاز با تجهیزات کنترل فشار
اتصالات، مسیر جریان را هدایت میکنند، اما در نهایت این تجهیزات کنترل هستند که فشار را مدیریت میکنند. اگر از بهترین اتصالات مانیسمان استفاده کنید اما شیر گازی انتهایی یا رگولاتور ورودی ساختمان از برندهای متفرقه باشند، مقاومت شبکه بیفایده خواهد بود.
زمانی که گاز از طریق یک زانوی ۹۰ درجه وارد شیر گازی میشود، تلاطم سیال در بالاترین حد خود قرار دارد. اگر شیر گازی توان آببندی در برابر این تلاطم را نداشته باشد، نشت رخ خواهد داد. به همین دلیل، انتخاب شیرآلات توپی استاندارد (Quarter-turn Ball Valves) با ماشینکاری دقیق رزوهها، مکمل حیاتی برای اتصالات جوشی شماست.
همچنین، استفاده از «شیر حساس به زلزله» در ابتدای خطوط فلنجی یا جوشی، یک الزام ایمنی است. این شیرها تضمین میکنند که اگر ارتعاشات زلزله از حد تحمل سرجوشها و اتصالات شبکه فراتر رفت و لوله دچار گسیختگی شد، جریان گاز به صورت اتوماتیک از مبدا قطع شود و آتشسوزی ثانویه رخ ندهد.
مشاوره، مهندسی و تامین اتصالات استاندارد با گرشا صنعت
تشخیص یک قطعه استاندارد از نمونههای تقلبی و کارگاهی در بازار تاسیسات، کاری به شدت دشوار است. بسیاری از اتصالات نامرغوب با حک کردن برندهای معتبر جهانی، در بازار با قیمتهای وسوسهانگیز به فروش میرسند. خرید این قطعات، به معنای بازی با جان انسانها و سرمایه پروژه است. در پروژههای گازرسانی، شما فرصت جبران و اصلاح ندارید و اولین نشتی میتواند آخرین اشتباه باشد.
مجموعه «گرشا صنعت» با سالها تجربه تخصصی در تامین تجهیزات خطوط انتقال انرژی و سیستمهای کنترل فشار، دیواری محکم در برابر متریال غیراستاندارد ایجاد کرده است. دپارتمان پایپینگ ما، با شناخت دقیق از نیازمندیهای پروژههای مسکونی، تجاری و صنعتی، سبد کاملی از ایمنترین و معتبرترین برندهای اتصالات و شیرآلات را فراهم آورده است.
خدمات تخصصی دپارتمان فروش ما شامل موارد زیر است:
- تامین اتصالات مانیسمان و درزدار: ارائه انواع زانو، سهراهی، تبدیل و کپ جوشی از ردههای فشاری مختلف (Sch 40, Sch 80) با ارائه گواهینامه اصالت کالا (MTC).
- مشاوره مهندسی خرید: مهندسان ما با بررسی دقیق نقشههای ایزومتریک شما، سایزها و مقادیر دقیق اتصالات را برآورد کرده و از خریدهای مازاد یا اشتباه جلوگیری میکنند.
- تامین یکپارچه تجهیزات ایمنی: همگامسازی اتصالات خریداری شده با باکیفیتترین شیرآلات گازی برنجی، شیرهای فلنجی صنعتی، دستگاههای حساس به زلزله و رگولاتورهای استاندارد شرکت ملی گاز.
ما در «گرشا صنعت» صرفاً فروشنده کالا نیستیم، بلکه به عنوان شریک فنی در تلاشیم تا با تامین قطعات اصیل، تاییدیه سریع و بیدردسر سازمان نظام مهندسی را برای پروژه شما تضمین کنیم. برای استعلام موجودی برندهای معتبر و دریافت مشاورههای فنی، همین حالا از طریق صفحه «تماس با ما» با کارشناسان مجرب گرشا صنعت در ارتباط باشید تا مطمئنترین زیرساخت تاسیساتی را بنا کنید.
جمعبندی
اتصالات گازی، هندسه پنهان اما حیاتی شبکههای انتقال انرژی هستند. تفاوت میان لولهکشی آب ساده و یک شبکه گازرسانی پرخطر، دقیقاً در کیفیت همین سرجوشها و قطعات است. زانوها برای تغییر مسیر روان سیال، سهراهیها برای انشعابگیری دقیق، تبدیلهای خارج از مرکز برای مدیریت میعانات در خطوط افقی و کپها برای مسدودسازی ایمن به کار میروند.
انتخاب کورکورانه و خرید اتصالاتی که با جنس لولهها (مانیسمان یا درزدار) همخوانی ندارند یا استفاده فاجعهبار از قطعات دندهای گالوانیزه، تنها منجر به رد شدن پروژه توسط بازرسان و تحمیل هزینههای سنگین تخریب خواهد شد. با رعایت الزامات مبحث ۱۷ مقررات ملی ساختمان و تامین متریال از «گرشا صنعت»، میتوانید اطمینان حاصل کنید که شریانهای انرژی ساختمان شما در برابر فشارهای دینامیکی و گذشت زمان، تسلیمناپذیر و ۱۰۰ درصد ایمن باقی خواهند ماند.
سوالات متداول
۱- آیا میتوانم از زانو و سهراهی مسی یا برنجی برای لولهکشی گاز توکار استفاده کنم؟
خیر. بر اساس قوانین نظام مهندسی، تمامی شبکه لولهکشی گاز باید منحصراً از جنس فولاد (کربن استیل) باشد. استفاده از اتصالات مسی تنها در خطوط بسیار کوتاه و اختصاصی پس از شیر گاز مجاز است.
۲- در چه صورتی استفاده از مهره ماسوره در لولهکشی گاز مجاز است؟
تنها در نقاطی که نیاز مبرم به باز کردن مداوم تجهیزات وجود داشته باشد و محل نصب باید کاملاً در معرض دید و دارای تهویه مناسب باشد.
۳- آیا زانوی زاویهدار باعث افت فشار کمتری نسبت به زانوی ۹۰ درجه میشود؟
بله، هرچه زاویه تغییر مسیر تندتر باشد، افت فشار ناشی از اصطکاک بیشتر است. یک زانوی ۴۵ درجه، تلاطم بسیار کمتری نسبت به زانوی ۹۰ درجه در سیال ایجاد میکند.