راهنمای جامع خرید لوله مانیسمان؛ رده ۲۰، ۴۰ یا ۸۰؟

در میان انواع لوله‌های فولادی، لوله بدون درز یا همان لوله «مانیسمان» به دلیل یکپارچگی ساختاری و مقاومت بی‌نظیرش، جایگاهی منحصر به فرد دارد. اما خرید لوله مانیسمان صرفاً به گفتن سایز لوله ختم نمی‌شود؛ کلیدی‌ترین واژه‌ای که مهندسان طراح و تامین‌کنندگان با آن سروکار دارند، کلمه «رده» یا «Schedule» است.

انتخاب اشتباه رده لوله می‌تواند به دو سناریوی فاجعه‌بار منجر شود: اول، انتخاب رده‌ای پایین‌تر از نیاز پروژه که منجر به ترکیدگی لوله تحت فشار، انفجار و خسارات جانی می‌شود؛ دوم، انتخاب رده‌ای بسیار بالاتر از نیاز واقعی که هزینه‌های نجومی و وزن مرده‌ای را به سازه و بودجه پروژه تحمیل می‌کند.

بسیاری از پیمانکاران، تفاوت دقیق میان رده‌های ۲۰، ۴۰ و ۸۰ را نمی‌دانند و گاهی بر اساس عادت خرید می‌کنند. در این مقاله بررسی می‌کنیم که مفهوم رده دقیقاً چیست، هر کدام از رده‌های پرکاربرد برای چه فشاری طراحی شده‌اند و چگونه با انتخاب هوشمندانه متریال، شبکه‌ای نفوذناپذیر و از نظر اقتصادی بهینه بسازیم.

لوله مانیسمان چیست و چرا بدون درز بودن اهمیت دارد؟

پیش از ورود به بحث ضخامت‌ها، باید اصالت این متریال را بشناسیم. نام «مانیسمان» (Mannesmann) از نام برادران آلمانی مخترع این روش در اواخر قرن نوزدهم گرفته شده است. برخلاف لوله‌های درزدار که از خم کردن و جوش دادن ورق‌های فولادی تولید می‌شوند، لوله مانیسمان از یک شمش فولادی توپر (Billet) ساخته می‌شود.

در فرآیند تولید، شمش فولادی تا حد گداخته شدن حرارت می‌بیند و سپس توسط یک سنبه (سمبه) سوراخ‌کننده با قدرت بسیار بالا سوراخ می‌شود. همزمان، غلتک‌های بیرونی به آن شکل استوانه‌ای می‌دهند. نتیجه این فرآیند، لوله‌ای است که هیچ‌گونه خط جوش، درز یا نقطه ضعفی در سراسر بدنه خود ندارد.

بیشتر بخوانید:

• لوله درزدار یا مانیسمان؛ کدام برای گازرسانی مناسب‌تر است؟

چرا لوله مانیسمان برتری دارد؟

در علم مکانیک سیالات و مقاومت مصالح، خط جوش همیشه مستعدترین نقطه برای ترک‌خوردگی، تمرکز تنش و زنگ‌زدگی است. سیالاتی مانند بخار سوپرهیت، گازهای تحت فشار و مواد شیمیایی خورنده، کوچکترین ضعف در دیواره لوله را پیدا کرده و آن را می‌شکافند. لوله مانیسمان به دلیل ساختار مولکولی یکپارچه، توانایی تحمل فشارهای بسیار بالا (گاهی تا چند صد بار) را دارد و در برابر تنش‌های کششی و پیچشی، تسلیم‌ناپذیر است.

رده در لوله‌های فولادی به چه معناست؟

بزرگترین سردرگمی خریداران، درک رابطه میان «سایز لوله» و «رده لوله» است.

در سیستم استاندارد آمریکایی، اندازه لوله با معیار «NPS» (Nominal Pipe Size) یا قطر اسمی مشخص می‌شود. اما NPS به تنهایی ضخامت دیواره را مشخص نمی‌کند. برای مثال، یک لوله ۲ اینچ، همیشه قطر خارجی (OD) ثابتی برابر با ۲.۳۷۵ اینچ (حدود ۶۰ میلی‌متر) دارد؛ خواه رده ۲۰ باشد یا رده ۸۰!

آنچه با «رده» تغییر می‌کند، ضخامت دیواره لوله است. هرچه عدد رده بالاتر برود، ضخامت دیواره فولادی بیشتر شده و در نتیجه قطر داخلی (ID) لوله کوچکتر می‌شود (مسیر عبور سیال تنگ‌تر می‌شود).

مفهوم Schedule بر اساس یک فرمول مهندسی توسط موسسه استاندارد آمریکا (ANSI) ابداع شد که رابطه‌ای مستقیم با فشار کاری و تنش مجاز کششی فولاد دارد. بنابراین، رده لوله یک زبان استاندارد جهانی برای بیان میزان تحمل فشار است.

بررسی لوله مانیسمان رده ۲۰ (Sch 20)

لوله مانیسمان رده ۲۰، یکی از سبک‌ترین لوله‌های بدون درز در بازار است. این لوله دارای دیواره‌ای نسبتاً نازک است و برای پروژه‌هایی طراحی شده که در آن‌ها «بدون درز بودن» به دلیل حساسیت سیال مهم است، اما فشار سیستم چندان بالا نیست.

مشخصات و کاربردهای رده ۲۰

به دلیل ضخامت کمتر، این لوله‌ها وزن سبک‌تری دارند و اجرای آن‌ها (جوشکاری و جابه‌جایی) بسیار سریع‌تر و ارزان‌تر تمام می‌شود.

• شبکه‌های گازرسانی توکار ساختمانی: در بسیاری از لوله‌کشی‌های گاز مسکونی (با تاییدیه مهندس ناظر)، به جای لوله‌های درزدار API از مانیسمان رده ۲۰ استفاده می‌شود تا ایمنی شبکه در برابر زلزله و نشست ساختمان افزایش یابد.
• سیستم‌های اطفاء حریق: در شبکه‌های اسپرینکلر که فشار آب معمولاً در محدوده ۱۰ تا ۱۵ بار است، لوله رده ۲۰ انتخابی ایده‌آل و اقتصادی محسوب می‌شود.
• پایپینگ کم‌فشار صنعتی: انتقال هوای فشرده (کمپرسورهای معمولی)، آب خنک‌کننده و سیالات غیرخورنده با فشار پایین.

مزایا و معایب رده ۲۰

• مزایا: قیمت بسیار اقتصادی، وزن سبک، کاهش بار مرده روی استراکچرها و پایپ‌رک‌ها، سرعت بالای جوشکاری.
• معایب: تحمل فشار محدود، آسیب‌پذیری در برابر خوردگی در طول زمان (به دلیل گوشت کمتر لوله)، عدم کارایی در دماهای بسیار بالا یا سیالات ساینده.

بررسی لوله مانیسمان رده ۴۰ (Sch 40)

لوله مانیسمان رده ۴۰

اگر در صنعت پایپینگ تنها یک لوله وجود داشته باشد که بتوان آن را استاندارد همه‌کاره نامید، آن لوله رده ۴۰ است. بیش از نیمی از حجم خرید و فروش لوله‌های مانیسمان در جهان، به رده ۴۰ اختصاص دارد. واژه استاندارد یا STD در بسیاری از سایزها (تا سایز ۱۰ اینچ) دقیقاً معادل رده ۴۰ است.

مشخصات و کاربردهای رده ۴۰

لوله رده ۴۰ توازن بی‌نظیری میان ضخامت دیواره، توان تحمل فشار و قیمت اقتصادی ایجاد کرده است. این لوله نه آن‌قدر نازک است که در برابر خوردگی تسلیم شود و نه آن‌قدر ضخیم است که هزینه‌ها را هدر دهد.

• موتورخانه‌ها و تاسیسات مرکزی: خطوط اصلی انتقال آب گرم، آب چیلر و بخار با فشار متوسط در برج‌ها و بیمارستان‌ها منحصراً با این لوله اجرا می‌شوند.
• ایستگاه‌های تقلیل فشار گاز (CGS/TBS): شبکه‌های انتقال گاز شهری با فشار ۶۰ psi الی ۲۵۰ psi به راحتی توسط این رده مهار می‌شوند.
• صنایع نفت و گاز: برای انتقال آب، گازهای فرآیندی و خطوط جانبی پالایشگاه‌ها کاربرد وسیعی دارد.
• ساخت مبدل‌های حرارتی و بویلرها: به عنوان لوله‌های آتش‌خوار در برخی از بویلرهای صنعتی.

مزایا و معایب رده ۴۰

• مزایا: در دسترس بودن در تمام سایزها و در تمامی فروشگاه‌ها، توازن عالی بین استحکام و وزن، طول عمر بالا در صورت اجرای صحیح عایق‌کاری، سازگاری کامل با انواع اتصالات جوشی استاندارد.
• معایب: برای فشارهای هیدرولیک بسیار بالا (مثلاً بالای ۱۰۰ بار در سایزهای بزرگ) یا بخار سوپرهیت نیروگاهی ضعیف است.

بررسی لوله مانیسمان رده ۸۰ (Sch 80)

زمانی که صحبت از مهار انرژی‌های عظیم، فشارهای خردکننده و مواد شیمیایی بی‌رحم به میان می‌آید، لوله رده ۸۰ وارد میدان می‌شود. در استانداردها، کلمه «Extra Strong» (XS) تا سایز ۸ اینچ معادل رده ۸۰ در نظر گرفته می‌شود. دیواره این لوله به طور محسوسی ضخیم‌تر از رده ۴۰ است.

مشخصات و کاربردهای رده ۸۰

ضخامت بالای دیواره در رده ۸۰، دو هدف را دنبال می‌کند: اول، تحمل فشارهای دینامیکی و استاتیکی بسیار بالا؛ دوم، ایجاد یک «ضخامت خوردگی مجاز» بالا تا لوله در محیط‌های اسیدی یا ساینده، سال‌ها دوام بیاورد.

• صنایع پتروشیمی و پالایشگاه‌ها: انتقال سیالات هیدروکربنی، اسیدها، مواد کاستیک و سیالاتی با دمای فراتر از ۴۰۰ درجه سانتی‌گراد.
• خطوط بخار پرفشار: در نیروگاه‌های تولید برق که بخار با فشار و دمای خیره‌کننده در جریان است، رده ۸۰ ایمنی سیستم را تضمین می‌کند.
• سیستم‌های هیدرولیک صنعتی: برای انتقال روغن هیدرولیک در دستگاه‌های پرس سنگین یا جک‌های صنعتی.
• خطوط تزریق مواد شیمیایی: مناطقی که سرعت سیال بالاست و سایش فیزیکی دیواره به شدت رخ می‌دهد.

مزایا و معایب رده ۸۰

• مزایا: ایمنی مطلق در برابر فشارهای مرگبار، مقاومت عالی در برابر سایش داخلی و خوردگی، طول عمر بسیار طولانی.
• معایب: قیمت بسیار بالا (به دلیل وزن سنگین فولاد)، کاهش دبی عبوری سیال (به دلیل تنگ شدن قطر داخلی)، جوشکاری سخت‌تر که نیازمند پخ‌زنی عمیق و الکترودهای خاص است، تحمیل وزن شدید به سازه‌های نگهدارنده.

مقایسه لوله مانیسمان رده ۲۰، ۴۰ و ۸۰

برای درک بهتر تفاوت‌ها، بیایید لوله سایز ۴ اینچ (NPS 4) را در سه رده مختلف مقایسه کنیم. قطر خارجی این لوله در تمامی رده‌ها ثابت و برابر با ۴.۵۰۰ اینچ (۱۱۴.۳ میلی‌متر) است:

همان‌طور که در جدول مشاهده می‌کنید، لوله رده ۸۰ تقریباً دو برابر رده ۲۰ وزن دارد! این یعنی در یک پروژه ۱۰۰۰ متری، خرید رده ۸۰ به جای رده ۲۰، تناژ فولاد شما را دو برابر کرده و هزینه‌ها را به شدت بالا می‌برد.

چگونه رده مناسب لوله مانیسمان را انتخاب کنیم؟

انتخاب ضخامت لوله نباید به صورت چشمی یا تجربی انجام شود. مهندسان پایپینگ بر اساس کدها و استانداردهای جهانی (مانند ASME B31.3 برای پایپینگ فرآیندی) رده لوله را محاسبه می‌کنند. ۵ فاکتور زیر، تعیین‌کننده نهایی این انتخاب هستند:

۱. فشار طراحی

مهم‌ترین عامل انتخاب است. لوله باید بتواند حداکثر فشاری که سیستم در بدترین شرایط (مانند بسته شدن ناگهانی شیرها و پدیده سرج) تجربه می‌کند را تحمل کند. اگر فشار سیستم شما زیر ۲۰ بار است، رده ۴۰ (و گاهی ۲۰) به راحتی پاسخگوست. اما در فشارهای فراتر از ۶۰ بار، محاسبات سریعاً به سمت رده ۸۰ یا حتی ۱۶۰ متمایل می‌شود.

۲. دمای عملیاتی سیال

فولاد در دماهای بالا رفتار متفاوتی دارد. هرچه دمای سیال بیشتر شود (مثلاً بخار ۳۰۰ درجه)، تنش تسلیم فولاد افت می‌کند. بنابراین لوله‌ای که در دمای محیط ۱۰۰ بار فشار را تحمل می‌کند، در دمای ۳۰۰ درجه ممکن است در فشار ۷۰ بار پاره شود. برای دماهای بسیار بالا، برای جبران این افت مقاومت، از رده‌های ضخیم‌تر (مانند رده ۸۰) استفاده می‌شود.

۳. میزان خورندگی سیال و محیط

آیا سیال شما آب خالص است یا حاوی اسید سولفوریک؟ اگر سیال خورنده باشد، مهندسان ضخامتی را به عنوان «میزان خوردگی مجاز» در نظر می‌گیرند. مثلاً فرض می‌کنند که سیال در طول ۲۰ سال، ۲ میلی‌متر از دیواره لوله را می‌خورد. بنابراین، این ۲ میلی‌متر به ضخامت محاسباتی اضافه می‌شود تا لوله زودتر از موعد سوراخ نشود که این امر معمولاً منجر به انتخاب رده ۸۰ می‌شود.

۴. تنش‌های مکانیکی و ارتعاشات

اگر لوله‌ها به کمپرسورهای عظیم یا پمپ‌های قدرتمندی متصل هستند که لرزش شدیدی تولید می‌کنند، لوله‌های دیواره‌نازک دچار پدیده خستگی فولاد شده و ترک می‌خورند. در این نقاط بحرانی، استفاده از لوله ضخیم‌تر رده ۴۰ یا ۸۰ برای جذب ارتعاشات الزامی است.

۵. بودجه و الزامات اقتصادی پروژه

اگر محاسبات نشان دهد که لوله رده ۲۰ برای یک سیستم اطفاء حریق ایمن و کافی است، اصرار پیمانکار برای استفاده از رده ۴۰ به بهانه «محکم‌کاری»، صرفاً هدر دادن بودجه کارفرماست. مهندسی دقیق یعنی انتخاب بهینه‌ترین حالت بین ایمنی و اقتصاد.

گریدهای فولادی رایج در لوله مانیسمان: A106 در برابر API 5L

گریدهای A106 و API 5L لوله مانیسمان

علاوه بر «رده»، متریال فولاد نیز به شدت مهم است. تمام لوله‌های مانیسمان از یک جنس نیستند. پرکاربردترین استانداردهای جنس فولاد در بازار عبارتند از:

• استاندارد ASTM A106 (گرید B): شناخته‌شده‌ترین و پرمصرف‌ترین فولاد برای لوله‌های مانیسمان در جهان. گرید B دارای مقاومت کششی بالایی است و برای خطوطی که دمای بالایی دارند؛ مانند خطوط بخار، روغن داغ و موتورخانه‌ها طراحی شده است.
• استاندارد API 5L (گرید B یا X42): این استاندارد توسط انستیتو نفت آمریکا تدوین شده است. لوله‌های API 5L برای خطوط انتقال مسافت طولانی نفت و گاز بهینه‌سازی شده‌اند و چقرمگی و انعطاف‌پذیری فوق‌العاده‌ای در برابر رانش زمین و تنش‌های محیطی دارند.
• استاندارد ASTM A53: بیشتر برای لوله‌کشی‌های عمومی، خطوط آب و گاز با فشار پایین و مصارف ساختمانی استفاده می‌شود و نسبت به A106 کیفیت آلیاژی پایین‌تری دارد.

نحوه تشخیص اصالت و کیفیت لوله مانیسمان

بازار لوله‌های فولادی پر از متریال‌های تقلبی است. گاهی سودجویان لوله‌های درزدار را ماشین‌کاری کرده و خط جوش آن را پاک می‌کنند (لوله درز مخفی) و به جای مانیسمان می‌فروشند. یا لوله رده ۲۰ را با نام رده ۴۰ سبک عرضه می‌کنند. برای جلوگیری از این کلاهبرداری‌ها، به موارد زیر دقت کنید:

۱. درخواست گواهینامه متریال (MTC):

هیچ لوله مانیسمانی نباید بدون گواهینامه تست مواد (Material Test Certificate) خریداری شود. این برگه، شناسنامه لوله است که شامل آنالیز شیمیایی فولاد، تست‌های کشش، تست فشار هیدرواستاتیک و شماره ذوب کوره است.

۲. بازرسی ظاهری و مارک لوله:

روی تمام طول لوله‌های استاندارد باید اطلاعاتی شامل نام کارخانه، سایز لوله، رده (مثلاً Sch 40)، استاندارد فولاد (مثلاً A106 Gr.B) و شماره هیت، با رنگ سفید یا زرد شابلون‌زنی شده باشد.

۳. اندازه‌گیری وزن و ضخامت:

دقیق‌ترین راه تشخیص رده لوله در کارگاه، استفاده از کولیس (برای اندازه‌گیری ضخامت گوشت لوله در میلی‌متر) و مقایسه آن با جداول استاندارد ASME B36.10 است. همچنین وزن کردن یک شاخه ۶ متری لوله و تقسیم آن بر ۶، وزن هر متر را به شما می‌دهد که باید با وزن استاندارد جداول همخوانی داشته باشد.

اتصالات جوشی؛ پاشنه آشیل شبکه‌های مانیسمان

یکی از مرگبارترین اشتباهات در اجرای پروژه‌ها، خرید بهترین لوله‌های مانیسمان رده ۴۰ یا ۸۰، اما استفاده از اتصالات (زانو، سه‌راهی، تبدیل) درزدار یا با رده نامشخص است!

در علم مهندسی پایپینگ، یک قانون طلایی وجود دارد: «مقاومت کل یک شبکه، دقیقاً برابر با مقاومت ضعیف‌ترین نقطه اتصال آن است».

اگر شما لوله مانیسمان رده ۴۰ خریداری کرده‌اید، قانوناً و از منظر مهندسی مجبور هستید از زانوها و سه‌راهی‌های مانیسمان رده ۴۰ (با استاندارد ASTM A234 WPB) استفاده کنید. استفاده از یک زانوی درزدار در میان خطوط مانیسمان، کل سرمایه‌گذاری شما را بر باد می‌دهد و در زمان تست فشار، شبکه دقیقاً از همان زانویی منفجر خواهد شد.

تامین تجهیزات ایمنی و ابزاردقیق خطوط لوله با «گرشاصنعت»

محاسبه دقیق رده لوله‌های مانیسمان و اجرای خطوط بدون درز، گام نخست در مهندسی پایپینگ فرآیندی و تاسیسات مکانیکی است. اما یک شبکه لوله‌کشی برای شروع کار و رسیدن به سطح ایمنی مطلق، نیازمند تجهیزات کنترلی، ابزاردقیق و سیستم‌های حفاظتی است. لوله‌ها شریان‌های انتقال هستند، اما مهار فشار، اندازه‌گیری جریان و مهار خطرات ناگهانی در نقاط اتصال، بر عهده تجهیزات تخصصی است.

مجموعه «گرشاصنعت» با تمرکز روی تامین تجهیزات ایمنی و ابزاردقیق خطوط گاز و تاسیسات پرفشار، زنجیره کیفیت پروژه شما را تکمیل می‌کند. دپارتمان تخصصی ما لوله مانیسمان نمی‌فروشد؛ بلکه تمرکز خود را بر تامین تجهیزاتی قرار داده است که برای کارکرد ایمن لوله‌های رده ۲۰، ۴۰ و ۸۰ به آن‌ها نیاز مبرم دارید:

• سیستم‌های حساس به زلزله (سامانه‌های شتاب‌نگاری زلزله): تامین تجهیزات پیشرفته شتاب‌نگاری و شیرهای مکانیکی قطع‌کن زلزله برای مسدود کردن فوری جریان گاز در زمان ارتعاشات مخرب شبکه و جلوگیری از پارگی خطوط لوله.
• سیستم‌های حساس به نشت گاز: دتکتورها و سنسورهای هوشمند برای پایش مداوم فضا و فرمان به شیرهای برقی جهت مهار نشتی گاز در نقاط حساس و موتورخانه‌ها.
• کنتور گاز و رگولاتور گاز: تجهیزات استاندارد برای اندازه‌گیری دقیق حجم سیال و رگولاتورهای صنعتی جهت تقلیل و تثبیت فشار ورودی از خطوط لوله مانیسمان.
• شیرآلات توپی و فلنج: تامین شیرهای گازی ربع‌گرد برنجی و فولادی سنگین به همراه فلنج‌های استاندارد جوشی و دنده‌ای جهت چفت‌شدن کامل، هم‌رده و نفوذناپذیر با لوله‌های رده‌دار.

خرید تجهیزات ایمنی و کنترلی از یک مرجع تخصصی، ریسک رد شدن پروژه در مراحل تست فشار و بازرسی نظام مهندسی را به صفر می‌رساند. برای استعلام قیمت به‌روز، دریافت کاتالوگ و مشاوره فنی جهت هماهنگ‌سازی شیرآلات و تجهیزات ایمنی با رده لوله‌های پروژه خود، می‌توانید از طریق صفحه «تماس با ما» با مهندسان مجرب گرشاصنعت در ارتباط باشید.

جمع‌بندی

لوله‌های مانیسمان، قهرمانان بی‌چون‌وچرای مهار فشارهای عظیم در صنایع هستند. درک این حقیقت که سایز لوله (NPS) تنها قطر خارجی را نشان می‌دهد و این «رده» است که ضخامت، وزن و تحمل فشار را دیکته می‌کند، اولین قدم در مهندسی پایپینگ است.

رده ۲۰ با وزن سبک و قیمت اقتصادی، راهکاری عالی برای خطوط اطفاء حریق و گازرسانی سبک است. رده ۴۰ به عنوان استاندارد طلایی بازار، تعادلی بی‌نقص برای موتورخانه‌ها و خطوط تاسیساتی خلق کرده است و رده ۸۰، زره‌پوشی نفوذناپذیر برای صنایع پتروشیمی، مواد اسیدی و بخارهای سوپرهیت نیروگاهی است.

با محاسبه دقیق فشار طراحی، در نظر گرفتن خورندگی سیال و تامین متریال دارای گواهینامه معتبر، مطمئن خواهید بود که شریان‌های انرژی پروژه شما برای دهه‌ها با بالاترین راندمان و ایمنی مطلق به کار خود ادامه خواهند داد.

سوالات متداول

۱. آیا قطر خارجی لوله رده ۴۰ با رده ۸۰ در یک سایز مشخص تفاوت دارد؟

خیر؛ در یک سایز مشخص، قطر خارجی تمام رده‌ها کاملاً یکسان است و تنها ضخامت گوشت لوله به سمت داخل (قطر داخلی) تغییر می‌کند.

۲. لوله مانیسمان رده ۴۰ تا چه فشاری را تحمل می‌کند؟

به سایز لوله و دمای سیال بستگی دارد، اما در شرایط دمای محیط، سایزهای کوچک (مانند ۱ اینچ) تا بیش از ۱۰۰ بار و سایزهای بزرگتر فشار کمتری را تحمل می‌کنند.

۳. آیا می‌توان از لوله رده ۲۰ برای موتورخانه آب گرم استفاده کرد؟

از نظر تحمل فشار آب موتورخانه معمولاً بله، اما به دلیل ضخامت کم، لوله رده ۲۰ زودتر دچار زنگ‌زدگی و پوسیدگی می‌شود؛ لذا رده ۴۰ استاندارد موتورخانه است.

۴. لوله درز مخفی چیست؟

لوله‌های درزداری هستند که در کارگاه‌ها خط جوش آن‌ها را تراشیده و صیقل می‌دهند تا شبیه لوله مانیسمان به نظر برسند؛ استفاده از آن‌ها بسیار خطرناک است.

۵. بهترین روش تشخیص رده لوله هنگام تخلیه بار چیست؟

سریع‌ترین و دقیق‌ترین روش، اندازه‌گیری ضخامت دیواره با کولیس و مقایسه آن با اعداد مندرج در جدول استاندارد لوله‌ها (ASME B36.10) است.